علائم و درمان بیماری آبله مرغان
بیماری آبله مرغان یکی از بیماریهای ویروسی مسری است که معمولاً در کودکان مشاهده میشود اما میتواند بزرگسالان را نیز مبتلا کند. این بیماری به دلیل ایجاد ضایعات پوستی خاص، مانند تاولهای پر از مایع، شناخته میشود و اغلب به خودی خود در مدت زمان کوتاهی بهبود مییابد. با این حال، در برخی موارد ممکن است عوارض جدی ایجاد کند. در این مقاله به بررسی علل، علائم، پیشگیری، درمان و عوارض بیماری آبله مرغان خواهیم پرداخت.
علل بیماری آبله مرغان
بیماری آبله مرغان توسط ویروس واریسلا زوستر (Varicella Zoster Virus) ایجاد میشود. این ویروس یکی از اعضای خانواده هرپس ویروسها است و بهطور عمده از طریق تماس مستقیم با مایع موجود در تاولهای آبله مرغان یا از طریق قطرات تنفسی که هنگام سرفه یا عطسه فرد مبتلا پخش میشود، منتقل میشود. آبله مرغان معمولاً در دوران کودکی بروز میکند، اما افراد بزرگسال نیز ممکن است به آن مبتلا شوند. اگرچه این بیماری در کودکان معمولاً خفیف است، در بزرگسالان میتواند شدیدتر باشد و عوارض بیشتری به همراه داشته باشد.
پس از ابتلا به ویروس واریسلا زوستر، بدن به مدت طولانیای به آن پاسخ میدهد و ویروس ممکن است در بدن به حالت خوابیده باقی بماند. اگر سیستم ایمنی بدن ضعیف شود، ویروس میتواند دوباره فعال شده و منجر به بیماری زونا شود. زونا بهطور معمول به شکل ضایعات دردناک پوستی بهویژه در نواحی خاص از بدن ظاهر میشود.
علائم بیماری آبله مرگان
علائم بیماری آبله مرگان معمولاً بین 10 تا 21 روز پس از تماس با ویروس ظاهر میشود. این علائم شامل موارد زیر هستند:
تب و احساس ناخوشی تب معمولاً اولین علامتی است که در مبتلایان به آبله مرغان مشاهده میشود. تب میتواند بهطور معمول بین 38 تا 39 درجه سلسیوس (100.4 تا 102.2 درجه فارنهایت) باشد. علاوه بر تب، احساس ناخوشی، سردرد و خستگی نیز میتوانند همراه با تب ظاهر شوند.
ظهور ضایعات پوستی یکی از ویژگیهای بارز آبله مرغان ظهور ضایعات پوستی است. این ضایعات ابتدا به شکل لکههای قرمز ظاهر میشوند و سپس به تاولهایی پر از مایع تبدیل میشوند. این تاولها معمولاً در نواحی صورت، سر، شکم و پشت آغاز میشوند و در نهایت به سایر نقاط بدن نیز گسترش پیدا میکنند. پس از چند روز، این تاولها خشک شده و به لایههای پوستی شفاف تبدیل میشوند که نهایتاً بهطور کامل بهبود مییابند.
خارش شدید خارش یکی از علائم متداول در بیماری آبله مرغان است. این خارش ناشی از تغییرات پوستی و تاولهای پر از مایع است. خارش میتواند بسیار آزاردهنده باشد و در برخی موارد ممکن است موجب عفونت ثانویه در محل تاولها شود.
تورم غدد لنفاوی در برخی از مبتلایان به آبله مرغان، غدد لنفاوی (بهویژه در گردن، زیر بغل و کشاله ران) متورم میشوند که بهعنوان بخشی از واکنش سیستم ایمنی بدن به ویروس شناخته میشود.
عوارض بیماری آبله مرگان
اگرچه بیماری آبله مرگان معمولاً خودبهخود بهبود مییابد و در اکثر افراد علائم آن خفیف است، اما در برخی موارد میتواند منجر به عوارض جدی شود. برخی از این عوارض عبارتند از:
عفونت باکتریایی پوست در برخی از موارد، تاولها و ضایعات پوستی آبله مرگان ممکن است دچار عفونت باکتریایی شوند. این امر بهویژه زمانی رخ میدهد که فرد مبتلا به آبله مرگان به طور مکرر به تاولها دست بزند یا آنها را بخاراند.
پنومونی (ذاتالریه) پنومونی یکی از عوارض نادر اما جدی بیماری آبله مرگان است که میتواند در افراد بزرگسال یا افرادی با سیستم ایمنی ضعیف رخ دهد. این عارضه ممکن است تهدیدی جدی برای سلامت بیمار باشد و نیاز به درمانهای فوری داشته باشد.
مغز و سیستم عصبی در موارد نادر، ویروس آبله مرگان ممکن است به سیستم عصبی حمله کرده و مشکلاتی مانند التهاب مغز (انسفالیت) یا التهاب نخاع (میاستنی) ایجاد کند. این عوارض میتوانند به آسیبهای دائمی منجر شوند.
سقط جنین یا مشکلات در دوران بارداری ابتلا به آبله مرگان در دوران بارداری، به ویژه در اوایل بارداری، میتواند خطراتی برای جنین به همراه داشته باشد. در صورت ابتلا به آبله مرگان در دوران بارداری، احتمال سقط جنین یا مشکلات تولد نوزاد وجود دارد.
پیشگیری از بیماری آبله مرگان
بهترین روش برای پیشگیری از بیماری آبله مرگان، واکسیناسیون است. واکسن آبله مرگان، که به نام واکسن واریسلا شناخته میشود، یکی از موثرترین روشها برای جلوگیری از ابتلا به این بیماری است. این واکسن معمولاً در سنین 12 ماهگی تا 15 ماهگی تزریق میشود و برای تمامی کودکان توصیه میشود. در برخی از موارد، واکسن ممکن است به بزرگسالانی که سابقه ابتلا به آبله مرگان را ندارند، تزریق شود.
درمان بیماری آبله مرگان
اگرچه درمان خاصی برای بیماری آبله مرگان وجود ندارد و این بیماری معمولاً بهطور خودبهخود بهبود مییابد، اما میتوان با استفاده از درمانهای حمایتی به تسکین علائم آن کمک کرد:
استفاده از داروهای ضدویروسی در برخی از موارد، به ویژه در افراد بزرگسال و کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، داروهای ضدویروسی مانند آسیکلوویر ممکن است تجویز شوند تا شدت بیماری را کاهش دهند و مدت زمان بهبودی را کوتاهتر کنند.
مسکنها و ضدتبها برای کنترل تب و درد، معمولاً از داروهای مسکن مانند استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده میشود. این داروها میتوانند به تسکین علائم و کاهش تب کمک کنند.
خارش پوست برای کاهش خارش ناشی از تاولها، استفاده از کرمهای ضدخارش، پمادهای حاوی کورتیکوستروئیدها یا آنتیهیستامینها میتواند مفید باشد. همچنین استفاده از حمامهای سرد یا استفاده از کمپرس سرد میتواند به تسکین علائم کمک کند.
مراقبت از پوست در صورتی که تاولها دچار عفونت شوند، نیاز به مراقبتهای ویژه از پوست و استفاده از آنتیبیوتیکهای موضعی یا سیستمیک خواهد بود.
نتیجهگیری
آبله مرغان یک بیماری ویروسی مسری است که اغلب در کودکان رخ میدهد، اما بزرگسالان نیز ممکن است به آن مبتلا شوند. این بیماری بهطور معمول با علائمی مانند تب، ضایعات پوستی و خارش همراه است که ابتدا به شکل دانههای قرمز و سپس به تاولهای پر از مایع تبدیل میشوند. این ضایعات معمولاً از سر و صورت شروع میشوند و به سایر قسمتهای بدن گسترش مییابند. آبله مرغان معمولاً بهطور خود به خود و بدون نیاز به درمان خاصی بهبود مییابد. با این حال، در برخی موارد، این بیماری میتواند عوارض جدی مانند عفونتهای باکتریایی پوست، مشکلات تنفسی (پنومونی) و حتی اختلالات مغزی ایجاد کند. واکسیناسیون بهترین راه برای پیشگیری از ابتلا به آبله مرغان است. درمان این بیماری بیشتر حمایتی است و شامل کاهش تب، تسکین خارش و جلوگیری از عفونت ثانویه میشود. در صورت بروز علائم شدید یا عوارض جانبی، مشاوره فوری با پزشک ضروری است.
